Likwidacja stanowiska pracy jako przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę

Nie może ulegać wątpliwości, że pracodawca w ramach swobody prowadzenia działalności gospodarczej ma prawo swobodnego doboru pracowników oraz prawo do decydowania o liczbie zatrudnionych pracowników w prowadzonym przez siebie przedsiębiorstwie.

Likwidacja stanowiska pracy może więc stanowić uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę. Dla oceny zasadności takiego wypowiedzenia mają zastosowanie zwykłe reguły dotyczące wypowiadania umów na pracę. Dokonując oceny zasadności wypowiedzenia umowy o pracę z powodu likwidacji stanowiska pracy należy w pierwszej kolejności ustalić, czy wskazana przez pracodawcę przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę jest zgodna z rzeczywistością, a wiec czy złożone przez pracodawcę oświadczenie nie zostało złożone jednie dla pozoru.

Z pozorną likwidacją stanowiska pracy będziemy mieć do czynienia m.in. wówczas, gdy stanowisko pracy podlegać będzie jedynie formalnej likwidacji. Sytuacja taka może mieć miejsce wówczas, gdy w miejsce zlikwidowanego stanowiska zostanie utworzone inne stanowisko (nazwa takiego stanowiska jest nieistotna) a zakres obowiązków pracownika na takim nowym stanowisku nie będzie różnił się w istotnych elementach (czyli takich, których zmiana wymaga wręczenia przez pracodawcę wypowiedzenia) od zakresu obowiązków pracowniczych na stanowisku ulegającym likwidacji (por. wyrok SN z dnia 4 września 2007 r., I PK 92/07).

W orzecznictwie wskazuje się, że likwidacja stanowiska pracy nie zostanie uznana za przyczynę pozorną wówczas, gdy czynności wykonywane przez pracownika na zlikwidowanym stanowisku zostaną powierzone pracownikom zatrudnionym na innych stanowiskach, ani wówczas, gdy zostaną one powierzone osobom (lub innym podmiotom) nie pozostającym z pracodawcą w stosunku pracy (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 2001 r., I PKN 541/00, OSNP 2003 nr 11, poz. 269 oraz z dnia 12 grudnia 2001 r., I PKN 733/00, OSNP 2003 nr 23, poz. 569).

Likwidacja stanowiska pracy może więc stanowić uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę tylko wówczas, gdy będzie miała ona pokrycie w rzeczywistości. Sytuacja taka będzie mieć miejsce m.in. wówczas, gdy obowiązki przyporządkowane do zlikwidowanego stanowiska pracy nie zostaną rozdzielone pomiędzy żadnych pracowników zatrudnionych u danego pracodawcy, jak również wówczas, gdy zostaną one przydzielone innym pracownikom zatrudnionym u pracodawcy lub podmiotom zewnętrznym.