Kara umowna w umowie o prace

Kara umowna w umowie o pracę

Pracodawcy zamieszczają czasami w umowach o pracę postanowienia przewidujące, że w razie gdyby pracownik nieprawidłowo ją wykonywał to będzie zobowiązany zapłacić karę umowną. Czy takie postanowienie w umowie o pracę jest dopuszczalne?

Czym jest kara umowna?

Kara umowna to nic innego jak zastrzeżenie, na podstawie którego jedna ze stron zobowiązuje się wobec drugiej strony zapłacić określoną sumę pieniężną za nieprawidłowe wykonanie umowy. Dzięki karze umownej dochodzenie roszczeń wynikających z umowy jest znacznie łatwiejsze. Wystarczające bowiem jest wykazanie samego tylko uchybienia po stronie kontrahenta, bez konieczności udowadniania wysokości poniesionej szkody. Może się nawet zdarzyć, że kontrahent będzie zobowiązany do zapłaty kary umownej w sytuacji, gdy żadna szkoda nie powstanie. Zastrzeżenie kary umownej jest więc bardzo niekorzystne dla tego kontrahenta, który zobowiązuje się do jej zapłacenia. Co do zasady, ponieważ jeśli strony przewidzą karę umowną na zbyt niskim poziomie a jednocześnie nie zagwarantują sobie możliwości dochodzenia odszkodowania uzupełniającego to będzie to wyłączać możliwość dochodzenia rzeczywistego odszkodowania. Tylko nie oszukujmy się. Umowę z zastrzeżeniem kary umownej przygotowuje z reguły silniejszy kontrahent, który najczęściej potrafi zadbać o to, żeby jego interesy zostały właściwe zabezpieczone.

Kara umowna a umowa o pracę

Zgodnie z ogólną zasadą prawa pracy postanowienia umów o pracę nie mogą być dla pracownika mniej korzystne, niż przepisy prawa pracy. Oznacza to, że można wprowadzić postanowienia korzystniejsze dla pracownika, ale nie można wprowadzać mniej korzystnych. Jeśli zostaną one wprowadzone do umowy o pracę to będą one nieważne. Jeżeli pracy czegoś nie reguluje to na podstawie art. 300 Kodeksu Pracy zastosowanie mają przepisy Kodeksu Cywilnego. Podstawową zasadą prawa cywilnego jest z kolei wolność umów, która sprowadza się do tego, że strony mogą ukształtować stosunek prawny w sposób dowolny, byleby nie był sprzeczny z ustawą i zasadami współżycia społecznego.

Opierając się tylko na tych ogólnych regulacjach, które nie zabraniają stosowania w umowie o pracę kary umownej, można dojść do wniosku, że jej zastrzeżenie jest dozwolone. Poglądu tego nie podzieliło orzecznictwo, które stanęło na stanowisku, że kara umowna stoi w sprzeczności z art. 115 Kodeksu Pracy. Mimo, że przepis ten nie zakazuje wprost jej stosowania to stanowi, że pracownik ponosi odpowiedzialność w granicach rzeczywiście wyrządzonej szkody. Zastrzeżenie kary umowne może być także sprzeczne z tymi przepisami, które limitują odpowiedzialność pracownika za szkodę wyrządzoną wskutek winy nieumyślnej.

Odpowiedzialność pracownika może zostać rozszerzona na postawie umowy o powierzenie pracownikowi mienia pracodawcy z obowiązkiem zwrotu lub wyliczenia. Odpowiedzialność pracownika z tytułu winy nieumyślnej nie jest wówczas ograniczona do wysokości trzykrotności miesięcznego wynagrodzenia, tylko do wartości powierzonego mienia.

Kara umowna w umowie o zakazie konkurencji i umowie szkoleniowej

Kara umowna może być stosowana w niektórych umowach, które mimo, że zostały uregulowane w Kodeksie Pracy, to są uważane za umowy cywilnoprawne. Może więc ona zostać zwarta chociażby w umowie o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy oraz w umowie szkoleniowej.

Opracowanie: Warszawska Kancelaria Prawa Pracy

Next Post