Umowa o zakazie konkurencji

Jedną z podstawowych zasad polskiego prawa pracy jest wolność zatrudnienia. Wszelkie ograniczenia podejmowania zatrudnienia mogą być wprowadzane tylko w drodze ustawy lub umowy między pracownikiem a pracodawcą. Umowne ograniczenie możliwości podejmowania zatrudnienia nie mogą być wprowadzane dowolnie. Są one możliwe jedynie w odniesieniu do działalności konkurencyjnej.

Umowa o zakazie konkurencji może wprowadzać zakaz działalności konkurencyjnej w trakcie trwania stosunku pracy oraz po ustaniu zatrudnienia.

Umowa o zakazie konkurencji w trakcie trwania stosunku pracy

Zgodnie z art. 1011 Kodeksu pracy zakaz konkurencji powinien być określony w odrębnej umowie. W praktyce dopuszcza się, żeby klauzula konkurencyjna stanowiła część umowy o pracę. W takim przypadku powinna być ona wydzielona jako odrębny paragraf. Umowa zakazująca działalności konkurencyjnej może zostać zawarta jednocześnie z umową o pracę, jak również dopiero w trakcie zatrudnienia. 

Umowa o zakazie konkurencji powinna określać zakres działalności konkurencyjnej. Powinien on odnosić się do faktycznego przedmiotu działalności pracodawcy, a więc brać pod uwagę do jakiego kręgu odbiorców oferuje on swoje produkty lub usługi. Określenie zakresu zakazu konkurencji ma o tyle istotne znaczenie, że nie można zakazać podejmowania działalności, która nie jest dla pracodawcy konkurencyjna.

W umowie o zakazie konkurencji powinny także zostać określone  formy działalności konkurencyjnej (np. prowadzenie indywidulanej działalności gospodarczej, uczestniczenie jako członek zarządu w spółkach prowadzących działalność konkurencyjną, podejmowanie pracy u podmiotu konkurencyjnego na podstawie umowy o pracę, zlecenia, o dzieło itp.).

Skutkiem naruszenia przez pracownika zakazu konkurencji może być rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika, jak również dochodzenie przez pracodawcę odszkodowania. Umowa o zakazie konkurencji w trakcie stosunku pracy nie może natomiast przewidywać zapłaty kary umownej.

Co w sytuacji jeśli strony nie zawarły umowy o zakazie konkurencji?

Wykonywanie przez pracownika działalności, która nie jest konkurencyjna wobec pracodawcy chociaż jest dozwolone to może stanowić podstawę do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika. Sytuacja taka może mieć miejsce wówczas, jeżeli pracownik nie wywiązywał się wskutek dodatkowego zatrudnienia ze swoich obowiązków.

Zakaz konkurencji po zakończeniu stosunku pracy tekst nagłówka

Zgodnie z art. 1012 Kodeksu pracy, przepisy dotyczące umowy o zakazie konkurencji, w trakcie stosunku pracy, stosuje się odpowiednio do umów dotyczących zakazu konkurencji po ustaniu stosunku pracy.

W przeciwieństwie do zakazu konkurencji w trakcie stosunku pracy umowę o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy można zawrzeć tylko w przypadku, jeśli pracownik miał dostęp do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę.

Umowa o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy może zostać zawarta tylko na czas określony. Podobnie jak umowa o zakazie konkurencji w trakcie stosunku pracy powinna ona określać zakres oraz formy działalności konkurencyjnej.

Przepisy prawa nie przewidują na jaki maksymalnie długi okres można zawrzeć umowę o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy. Czas trwania takiego zakazu nie może być jednak rażąco długi, ponieważ może to wpłynąć na uznanie umowy za nieważną. Najczęściej zakaz konkurencji ustanawiany jest na okres sześciu miesięcy lub roku.

Umowa o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy ma charakter odpłatny. Oznacza to, że pracodawca musi wypłacać byłemu pracownikowi odszkodowanie za każdy miesiąc powstrzymywania się od działalności konkurencyjnej. Przepisy prawa określają tylko minimalną wysokość odszkodowania na poziomie 25% otrzymywanego przez pracownika wynagrodzenia, nie określają natomiast wysokości maksymalnej.

W przypadku, gdy pracodawca nie wypłaca pracownikowi odszkodowania, zakaz konkurencji przestaje pracownika obowiązywać. Wygaśnięcie zakazu konkurencji nie jest jednoznaczne z utratą mocy całej umowy. Pracownik może więc dochodzić od pracodawcy zapłaty odszkodowania, natomiast pracodawca nie może dochodzić od pracownika roszczeń z tytułu nieprzestrzegania zakazu konkurencji.

Więcej szczegółowych informacji na temat umowy o zakazie konkurencji znajdziesz na stronie warszawskiej kancelarii prawa pracy.

Next Post