Uznanie wypowiedzenia zmieniającego za rozwiązanie umowy o pracę przez pracodawcę w świetle paktów gwarancji pracowniczych

Zawierane przez związki zawodowe z zarządami spółek podlegających restrukturyzacji pakty gwarancji pracowniczych zawierane stanowią źródło prawa pracy w rozumieniu art. 9 § 1 KP (uchwała 7 sędziów SN z dnia 23 maja 2001 r., III ZP 25/00). Źródło prawa pracy stanowią także pakty gwarancji pracowniczych zawierane przez zakładowe organizacje związkowe przedsiębiorstwa państwowego wnoszonego jako aport do spółki z o.o. z inwestorem będącym następnie większościowym udziałowcem tej spółki (wyrok SN z dnia 12 sierpnia 2004 r., III PK 38/04).

Uznanie paktów gwarancji pracowniczych za źródło prawa pracy ma doniosłe znaczenie dla ustalenia, że mogą one stanowić podstawę dla formułowania przez dla pracowników roszczeń z tytułu niewykonania lub niewłaściwego wykonania przez pracodawcę obowiązków wynikających z ich postanowień. Okoliczność ta może mieć szczególne znaczenie w przypadku, gdy pakty gwarancji pracowniczych zakazują pracodawcy wypowiadania umów o pracę, albo uzależniają dokonanie takiego wypowiedzenia przez pracodawcę od zapłaty odprawy. Nie ulega wątpliwości, że w takiej sytuacji pracodawca chcąc wypowiedzieć pracownikowi umowę o prace będzie zobowiązany do zapłaceniu odszkodowania lub odprawy. Nieco odmiennie przedstawiać się będzie sytuacja w przypadku odmowy przyjęcia przez pracownika wypowiedzenia zmieniającego. Wynika to z faktu, że mimo, że wręczenie pracownikowi wypowiedzenia zmieniającego może w przypadku odmowy jego przyjęcia prowadzić do rozwiązania stosunku pracy, to jednak jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym celem wypowiedzenia zmieniającego nie jest rozwiązanie stosunku pracy, tylko jego przeobrażenie.

Nie można więc stwierdzić, że każde wypowiedzenie zmieniające, które napotyka odmowę pracownika jest równoznaczne z rozwiązaniem umowy o pracę przez pracodawcę przez pracodawcę. Konieczne będzie zatem każdorazowe ustalenie, która ze stron obiektywnie spowodowała rozwiązanie umowy o pracę. Wymaga to dokonania oceny czy treść, okoliczności złożenia propozycji nowych warunków uzasadniają twierdzenie, że celem pracodawcy była ostateczna eliminacja pracownika ze składu załogi czy też kontynuacja stosunku pracy poprzez zmianę jego warunków (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2008 r., II PK 40/08).