Zwolnienie pracownika z obowiązku świadczenia pracy

Zwolnienie pracownika z obowiązku świadczenia pracy

Moi klienci często zastanawiają się, czy pracodawca może zwolnić pracownika z obowiązku świadczenia pracy bez jego zgody oraz czy mimo takiego zwolnienia może zmienić zdanie i zobligować pracownika do ponownego świadczenia pracy. W dzisiejszym artykule chcielibyśmy udzielić odpowiedzi na te pytania.

Możliwość jednostronnego zwolnienia pracownika z obowiązku świadczenia pracy jest uregulowana w prawie pracy dopiero od 2015 r., chociaż w praktyce była ona stosowana już wcześniej. Sytuacje takie miały miejsce najczęściej wówczas, gdy między pracodawcą a pracownikiem istniał konflikt, który uniemożliwiał wspólną pracę albo gdy zachodziły przesłanki do rozwiązania z umowy o pracę bez wypowiedzenia, ale z jakichś powodów pracodawca nie chciał zastosować takiego trybu.

Wskutek zmian jakie nastąpiły w 2015 r. pracodawca nabył możliwość jednostronnego zwolnienia pracownika ze świadczenia pracy w okresie wywiedzenia umowy o pracę, z zachowaniem przez pracownika prawa do wynagrodzenia. Oznacza to, że w innym przypadku, niż w okresie wypowiedzenia, zwolnienie pracownika z obowiązku świadczenia pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia możliwe będzie tylko po uzyskaniu jego zgody. Tak samo będzie przedstawiać się sprawa w przypadku zwolnienia pracownika z obowiązku świadczenia pracy bez zachowania prawa do wynagrodzenia. Będzie to możliwe tylko po uzyskaniu zgody pracownika.

Przepisy prawa pracy nie normują kwestii cofnięcia przez pracodawcę oświadczenia o zwolnieniu z obowiązku świadczenia pracy. Luka w tym zakresie była do tej pory wypełniania przez doktrynę. Najczęściej uważano, że skoro zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy jest oświadczeniem woli to jest ono wiążące i nie może być swobodnie wycofane.

Sytuacja uległa zmianie wskutek wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2019 roku, wydanego w sprawie III PK 96/18. Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że jeśli pracodawca zwolnił pracownika z obowiązku świadczenia pracy to ma prawo zobowiązać pracownika do ponownego podjęcia pracy. Zdaniem Sądu Najwyższego zwolnienie pracownika z obowiązku świadczenia pracy nie może być rozumiane jako oświadczenie woli, tylko jako uprawnienie kierownicze pracodawcy, które może być w każdej chwili cofnięte lub zmienione.

Stanowisko Sądu Najwyższego jest niewątpliwie korzystne dla pracodawców, ale mało korzystne dla pracowników. Przyjęcie takiego rozwiązania może w praktyce oznaczać, że pracownik nie będzie w okresie wypowiedzenia poszukiwał nowego zatrudnienia, ponieważ będzie obawiał się, że może w każdej chwili zostać zobligowany do ponownego świadczenia pracy.

Jak można ustrzec się przed takim niebezpieczeństwem? Wydaje się, że jedynym wyjściem jest zawarcie z pracodawcą porozumienia, z którego będzie wynikać, że pracodawca zrzeka się możliwości zobowiązania pracownika do ponownego świadczenia do pracy.

Opracowanie:
Adwokat Prawa Pracy – T. Giziński

Next Post